Jaką rolę w naszym życiu odgrywa post?

Mogłoby się wydawać, że post odchodzi do lamusa, bo przecież żyjemy w świecie coraz większego konsumpcjonizmu, a wyrzeczenia lub życie w ascezie nie są najlepszym sprzymierzeńcem budowy takiego świata. Chodzi tu jednak nie tylko o brak umiejętności odmawiania sobie przyjemności w świecie, w którym reklama i niemal wszystko mówi człowiekowi: „chcesz tego, potrzebujesz, więc możesz i musisz to mieć, najlepiej teraz, natychmiast…”, ale też o to, że w tym podejściu do postu jako niemodnej dziś rzeczywistości widoczne jest wpisanie się społeczeństwa w trend negowania tego, co jest związane z życiem Kościoła. Troszkę tu nadmiernego generalizowania, ale prawdą jest, że nawet niektórzy praktykujący katolicy patrzą na post jako na rzeczywistość, w której określony „ktoś” mówi, co jest nakazem, a co zakazem, i przez to post nie jest odpowiednio zrozumiany. Może właśnie brakuje jasnego wyjaśnienia, jaką rolę w naszym życiu odgrywa post?

Post w życiu religijnym Kościoła Katolickiego nie jest pojmowany tak, jak w świecie rozumie się diety, głodówki upiększające, ćwiczenia wysiłkowe. Te wszystkie praktyki, jakby na przekór temu, co zostało napisane w poprzednim akapicie, są coraz modniejsze. Z jednej strony można zaobserwować lekceważenie piątkowego postu, a z drugiej – dbanie o zróżnicowaną dietę, często bezmięsną raz w tygodniu, a nierzadko również bez spożywania posiłków przez cały dzień. Z punktu widzenia zdrowia dieta jest bardzo ważna i post, z którym mamy do czynienia w Kościele, również odgrywa istotną rolę w tym względzie. Ewangelia natomiast podpowiada nam, że post ma ogromne znaczenie nie tylko dla zdrowia ciała.

Jest taka wypowiedź Jezusa, w której streszcza się znaczenie postu. Kuszony na pustyni Jezus odpowiada szatanowi: „Nie samym chlebem żyje człowiek, ale każdym słowem, które pochodzi z ust Boga” (Mt 4, 4). Oczywiście, Jezus poczuł głód w sensie fizycznym, nie dziwi zatem pokusa zamiany kamienia w chleb. Post jednak nie polega jedynie na doświadczeniu głodu w sensie fizycznym oraz na myśleniu o tym, jak go przetrwać, i o zaspokojeniu go, kiedy już się skończy. W Ewangelii owa praktyka religijna oscyluje wokół odnalezienia w sobie wielu głodów i kontrolowania ich. Tak jak poczucie głodu jest oznaką zdrowia organizmu i sygnalizuje potrzebę jego nakarmienia, tak poczucie głodu słowa Bożego, chleba eucharystycznego, poczucie głodu miłości, pokoju, sprawiedliwości oraz innych cnót i wartości jest oznaką zdrowia duchowego i psychicznego. Człowiek, który nie czuje głodu przebywania w obecności Boga, tym bardziej potrzebuje postu jako rzeczywistości religijnej, by odkryć, że w życiu nie chodzi tylko o zaspokajanie potrzeb materialnych. Już starożytna maksyma mówi, że „jeśli nasze oczy zamykają się na to, co przyziemne, otwierają się na to, co duchowe”. Poczucie głodu w życiu duchowym i kontrolowanie go dokonuje się przez odpowiednio przeżyty post praktykowany w życiu religijnym w Kościele Katolickim.