Pierwszeństwo ma życie uporządkowane według słowa

Deuteronomium otwiera się mową Mojżesza na stepach Moabu, tuż przed wejściem do ziemi. W Pwt 4 pada wezwanie do słuchania i wprowadzania w czyn „ustaw” i „praw”. Hebrajskie terminy (ḥuqqîm, mišpāṭîm) obejmują normy kultu i zasady życia społecznego. Tekst mówi o mądrości widocznej „w oczach narodów”. W świecie starożytnego Bliskiego Wschodu kodeksy prawne bywały pomnikiem władcy. Tutaj mądrość narodu ujawnia się w posłuszeństwie Bogu i w sposobie życia, który inni potrafią rozpoznać jako „rozumny” (ḥokmâ, bînâ). Mojżesz występuje jako świadek, który „nauczył” i „pokazał”, a nie jako autor prywatnej teorii. W najbliższym kontekście stoi też zakaz dokładania i ujmowania, co chroni naukę przed manipulacją (Pwt 4,2). Wyjątkowość Izraela zostaje opisana przez bliskość Boga. Lud ma Boga, który bywa „przy nim” w chwili wołania. Ten motyw prowadzi do pamięci o wydarzeniach, które „widziały oczy”, i do czujności wobec własnego wnętrza. Hebrajskie „strzec” (šāmar) niesie sens pilnowania i ochrony. Wiara jest przekazywana w opowieści rodziny: „synom i wnukom”. List Barnaby przywołuje Pwt 4,1 w formie parafrazy i na tej podstawie odczytuje przepisy Mojżesza w sensie duchowym, widząc w nich także obraz postaw moralnych. Atanazy w mowie przeciw arianom przytacza Pwt 4,7, aby pokazać różnicę między stworzeniem, do którego Bóg „zbliża się”, a Synem, który trwa „w Ojcu”. Klemens Aleksandryjski cytuje Pwt 4,9 („strzeż się samego siebie”) jako biblijne wzmocnienie wezwania do samopoznania (gnōthi seauton).

Tekst stoi na początku Kazania na Górze. Jezus mówi do uczniów w obecności tłumów i porządkuje napięcie, które rodziły Jego słowa. W kolejnych zdaniach ukaże wymagania sięgające zamiaru przykazań, a nie tylko ich brzmienia. Zwrot „Prawo i Prorocy” oznacza całość Pism Izraela, a więc Torę wraz z głosem prorockim. Jezus wypowiada formułę „Zaprawdę” jak nauczyciel, który mówi we własnym imieniu. Greckie „wypełnić” (plēroō) wskazuje na doprowadzenie do pełni. W Ewangelii Mateusza czasownik ten często opisuje spełnienie zapowiedzi. W tradycji Ojców akcent pada na kilka wymiarów. Augustyn widzi „wypełnienie” jako wykonanie tego, co nakazane, oraz jako doprowadzenie nauki do większej dojrzałości przez wyjaśnienie i pogłębienie. W sporze z Faustusem Augustyn wiąże „wypełnienie Prawa” z darem miłości, udzielonym przez Ducha Świętego, a nie z dopisywaniem nowych zdań do tekstu. Jan Chryzostom dodaje, że Chrystus wypełnił Prawo przez doskonałe posłuszeństwo, a Proroków przez urzeczywistnienie tego, co zapowiadali o Nim. Zdanie o „niebie i ziemi” brzmi jak uroczysta przysięga. W Pięcioksięgu te dwa wymiary świata bywają przywoływane jako świadkowie mowy Mojżesza. Obraz „joty” i „kreski” wprowadza świat skrybów. „Jota” (iōta) odpowiada najmniejszej literze, kojarzonej z hebrajskim jod, a „kreska” (keraia) oznacza drobny znak pisarski, który rozróżnia litery w piśmie epoki herodiańskiej; wskazuje się tu nawet hebrajskie określenie qotz. Jezus mówi więc o trwałości słowa aż do spełnienia całego zamysłu Boga. Werset 19 dotyka odpowiedzialności nauczyciela. Czasownik „rozwiązać, rozluźnić” (lyō) sugeruje, że chodzi o nauczanie, które osłabia przykazanie w praktyce. Chryzostom rozumie „najmniejsze przykazania” jako te, które Jezus za chwilę ogłosi, i tłumaczy, że „najmniejszy w królestwie” oznacza odrzuconego w dniu sądu. Mateusz chętnie używa zwrotu „królestwo niebieskie” (basileia tōn ouranōn) jako pobożnego omówienia imienia Boga. Zestawia też działanie z nauczaniem. Pierwszeństwo ma życie uporządkowane według słowa, a dopiero potem prowadzenie innych.