Rząd zajmie negatywne stanowisko wobec „Tak dla religii i etyki w szkole”?

Rząd: obecne przepisy są zgodne z Konstytucją RP

Z przygotowanego w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów projektu stanowiska może wynikać, że rząd uznaje obowiązujące rozwiązania dotyczące nauczania religii i etyki w szkole za zgodne z Konstytucją RP. W dokumencie przywołano m.in. art. 48 ust. 1 oraz art. 53 ust. 3 Konstytucji, wskazując, że obecny system zapewnia rodzicom prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.

Zdaniem autorów stanowiska możliwość wyboru między religią, etyką lub rezygnacją z obu zajęć świadczy o zachowaniu przez państwo zasady neutralności światopoglądowej. Ponadto, podobno cały proces legislacyjny jest niezgodny z Regulaminem Sejmu RP.

Przypomnijmy, że zdaniem Trybunału Konstytucyjnego to właśnie zapisy rozporządzenia MEN w sprawie warunków organizowania lekcji religii są niezgodne z Konstytucją RP. Orzeczenie zostało wydane po tym, jak I prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Manowska złożyła skargę w tej sprawie. TK orzekł, że zaskarżone rozporządzenie MEN jest niezgodny z konstytucją ze względu na brak właściwego trybu uzgodnienia jego treści.

Problemem jest praktyka, nie przepisy

Taka rządowa argumentacja będzie pomijać praktyczny wymiar funkcjonowania systemu. W wielu szkołach etyka nie jest organizowana wcale lub odbywa się w sposób utrudniający realny udział uczniów – w godzinach skrajnych, w grupach łączonych lub doraźnych. Prowadzi to do sytuacji, w której konstytucyjne prawo wyboru istnieje głównie na poziomie deklaracji, a nie rzeczywistej dostępności zajęć. Autorzy inicjatywy obywatelskiej wielokrotnie podkreślali, że projekt zmiany ustawy nie zmierza do uprzywilejowania żadnego światopoglądu. Jego celem jest uporządkowanie systemu oraz zapewnienie, by każde dziecko miało realną możliwość uczestnictwa w zajęciach z religii lub etyki. Jak zaznaczają, chodzi o wzmocnienie edukacji aksjologicznej w szkole, a nie o narzucanie określonych przekonań.

Obywatelska inicjatywa pod znakiem zapytania

Negatywne stanowisko Rady Ministrów – jeśli zostanie formalnie przyjęte – nie kończy procesu legislacyjnego, ale może istotnie wpłynąć na dalsze losy projektu w parlamencie. Dla inicjatorów będzie to także ważny sygnał dotyczący braku gotowości rządu do dialogu w sprawach wychowania i edukacji. Dyskusja wokół projektu pokazuje, że kwestia obecności religii i etyki w szkole pozostaje jednym z kluczowych tematów debaty o roli państwa, rodziny i szkoły w procesie wychowania młodego pokolenia.